ایده پردازی و تفکر خلاق

ایده پردازی و تفکر خلاق :

خلاقیت به معنای خلق یک محصول، خدمت، ایده، رویه و یا فرآیند جدید، مفید و ارزشمند است که از مسیر تفکرخلاق می توان به آن دست یافت. در واقع خلاقیت محصول یکی از انواع تفکر است با نام تفکرخلاق و عبارتست از توانایی اندیشیدن درباره امور به راه های تازه و غیرمعمول و رسیدن به راه حل های منحصر به فرد برای مسائل.

در دنیای پیچیده کنونی که شاهد رقابت های بسیار فشرده جوامع مختلف برای دستیابی به جدیدترین فن آوری ها و منابع قدرت هستیم، درباره اهمیت و جایگاه افراد خلاق که صاحبان اندیشه های تو هستند توافق وجود دارد چرا که جامعه، رقبا و سازمان ها همه در حال تغییر و تحول هستند و هر سازمانی که نخواهد از این تغییر و تحولات تبعیت کند محکوم به فناست. به طوری که عبارت ” یا نوآوری کنید یا بمیرید” به شعار بسیاری از سازمان ها تبدیل شده است.

خلاقیت به عنوان سرمایه ای ناملموس و بسیار حیاتی است که اگر درست مدیریت شود رشد و ارتقای همه جانبه سازمان و در نهایت پیروزی بر رقبا را به همراه خواهد داشت. پژوهشگران معتقدند خلاقیت کاربردهای مختلفي از جمله در سازمان ها دارد؛ چرا که با پیچیده تر شدن سازمانها آنها دائم زير فشارهای رقابتي هستند و مجبور ميشوند برای بقا دست به نوآوری بزنند. از اين رو خلاقیت برای آنها به عنوان يک مزيت رقابتي اصلي به شمار ميرود.

سازمان ها در سده بیست و يکم، شکلي متفاوت از سازمان های سنتي پیدا نمودهاند که در آنها علاوه بر انرژی، نیروی فکر و خلاقیت کارکنان نیز مديريت ميشود. تحت اين شرايط، نه تنها روش های سلسله مراتب دستوری کنترلي مناسب نخواهد بود بلکه کارکنان بايد خودشان ابتکار عمل نشان دهند و برای حل مشکلات خود سريعاً اقدام و در تیم هايي که کاملا خودگران هستند ايفای نقش کنند . اين سازمان ها با درک اهمیت خلاقیت سازماني توجه روزافزوني به آن داشته اند .

پژوهش های علمی نشان داده اند که خلاقیت، یک مهارت است لذا اکتسابی و قابل آموزش است. در میان عوامل اجتماعي تاثیرگذار بر آموزش تفکرخلاق، از جمله مهم ترين عناصری که مي تواند بر پرورش افکار خلاقانه فراگیران تأثیر گذارد آگاهي مدرسان از تفکر خلاق و مهارت آنها در استفاده از روش ها و تکنیک های مناسب جهت پرورش و تقويت تفکر خلاق است. مدرسان هم مستقیماً بر مبنای شیوه های تعاملي و هم بر اساس جو و محیط کلاس بر خلاقیت فراگیران تأثیر گذارند .

يکي از مدل های اثربخش جهت تدريس خلاقانه استفاده از فرآيند حل مسأله خلاق است که در هر مرحله از آن تکنیک های مختلفي مورد استفاده قرار ميگیرند. فرآيند کارگاه های ایده پردازی و تفکر خلاق مجموعه بهاران برای سازمان ها بر اساس حل مسأله خلاق، رويکردی پويا در فرآيند ياددهي ـ يادگیری محسوب مي شود و مزايای آن عبارتند از:

  1. دخالت فعالانه تر فراگیر در فرايند يادگیری
  2. ايجاد حداکثر توجه و انگیزش در فراگیر
  3. افزايش انتظارات فراگیر در حل مسائل مختلف
  4. دادن وسعت عمل و آزادی عمل بیشتر به فراگیر و از بین بردن روحیه تسلیم در وی
  5. کسب مهارت و تبحـر در امور مختلف؛
  6. افزايش روحیه کار گروهي و بهبود مهارت های ارتباطي
  7. رشد خلاقیت، ابداع و نوآوری در فراگیر

در واقع استفاده از رويکرد حل مسأله خالق در فرآيند ياددهي ـ يادگیری، بر اين اساس است که فراگیران نیازمند فعالیت و فرآيندی مداوم، پويا و خلاق هستند. آشنايي فراگیران با فرايند حل مسأله خلاق، به آنها کمک مي کند تا خودشان مسائل را تشخیص دهند و پاسخ های متنوع و فراواني برای حل آنها خلق کنند.

ایده های جدید با اندیشیدن بدست می آید که در آن ذهن به طور عمیق با یک مسئله درگیر می شود و به تجسم آن می پردازد و با حذف و یا ترکیب واقعیتهای موجود، به روشن شدن فکر جدید کمک می کند. بینشی که بدین ترتیب حاصل می شود، قوه تصور را در یافتن فکر های جدید تغذیه می کند. این دوره با موضوع ایده پردازی و تفکر خلاق با هدف فعال سازی توانمندی های ذهنی، استفاده از پتانسیل های نهفته ذهن، یخ شکنی ذهنی (شکستن قالب ها و چهارچوب های فکری که از محیط بر ذهن افراد القاء شده است) و همچنین یادگیری توانایی و مهارت تفکرخلاق ویژه سازمان ها برگزار می گردد.